දූෂණයට එරෙහි සටනේ ශ්රී ලංකික සලකුණ: 2025 ජාත්යන්තර දූෂණ සංජානන දර්ශකයේ (CPI) සුවිශේෂී පිම්මක්
සංඛ්යාලේඛන මගින් කියැවෙන ඇත්ත
ට්රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටර්නැෂනල් (Transparency International) ආයතනය විසින් 2026 පෙබරවාරි 10 වන දින නිකුත් කරන ලද 2025 දූෂණ සංජානන දර්ශකය (Corruption Perceptions Index - CPI) තුළ ශ්රී ලංකාව පෙර නොවූ විරූ මට්ටමේ වර්ධනයක් පෙන්නුම් කර ඇත. මෙය හුදෙක් දේශීය ඇගයීමක් නොව, ජාත්යන්තර මූල්ය ආයතන සහ දූෂණ විරෝධී නිරීක්ෂණ සංවිධානවල දත්ත මගින් තහවුරු වන සත්යයකි.
ශ්රී ලංකාවේ වර්ධනය කෙටියෙන්:
ගෝලීය ශ්රේණිගත කිරීම: රටවල් 182ක් අතරින් 107 වන ස්ථානය දක්වා ඉදිරියට පැමිණ ඇත.
සුවිශේෂී පිම්ම: 2024 වසරේ 121 වන ස්ථානයේ පසු වූ ශ්රී ලංකාව, වසරක් තුළ ස්ථාන 14ක් ඉදිරියට පැමිණ තිබේ.
ලකුණු සංඛ්යාව: 2024 දී ලබා සිටි ලකුණු 32, 2025 වන විට 35ක් දක්වා වැඩිකර ගැනීමට සමත් වී ඇත.
මෙම සාධනීය වෙනසට බලපෑ ප්රධාන හේතු
ජාත්යන්තර විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන පරිදි, ශ්රී ලංකාව දූෂණයට එරෙහිව මෙවැනි ජයග්රහණයක් අත්කර ගැනීමට මූලික වශයෙන් හේතු තුනක් බලපා තිබේ:
1. නව දූෂණ විරෝධී නීති පද්ධතිය
ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූලව ශ්රී ලංකාව විසින් සම්මත කරන ලද නව දූෂණ විරෝධී පනත මෙහි ලා ප්රධාන භූමිකාවක් ඉටු කරයි. විශේෂයෙන්ම අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ බලතල වැඩි කිරීම සහ ස්වාධීනත්වය තහවුරු කිරීම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
2. IMF 'පාලන විනිශ්චය' නිර්දේශ ක්රියාත්මක කිරීම
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) විසින් ශ්රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කළ 'පාලන විනිශ්චය' (Governance Diagnostic) වාර්තාවේ නිර්දේශ ක්රියාත්මක කිරීමට රජය දක්වන කැපවීම ජාත්යන්තර ප්රජාවගේ ඇගයීමට ලක්ව ඇත. රාජ්ය මූල්ය පාලනයේ ඇති දුර්වලතා මගහරවා ගැනීමට මෙය සෘජුවම දායක විය.
3. ඩිජිටල්කරණය සහ විනිවිදභාවය
රාජ්ය සේවාවන් සහ ප්රසම්පාදන ක්රියාවලීන් (e-Government) ඩිජිටල්කරණය කිරීම හරහා පුද්ගල සබඳතා අවම වී ඇති අතර, එමගින් අල්ලසට සහ අක්රමිකතාවලට ඇති ඉඩකඩ ක්රමයෙන් ඇහිරී යමින් පවතී.
කලාපීය සහ ගෝලීය සන්දර්භය
2025 දර්ශකයට අනුව දකුණු ආසියාවේ බොහෝ රටවල් තවමත් එකතැන පසුවන හෝ පසුබෑමට ලක්වන පසුබිමක, ශ්රී ලංකාව පෙන්නුම් කරන මෙම වර්ධනය සුවිශේෂී වේ.
| රට | 2025 CPI ශ්රේණිය | තත්ත්වය |
| ශ්රී ලංකාව | 107 | වේගවත් වර්ධනයක් |
| ඉන්දියාව | 91 | ස්ථාවර |
| ඉන්දුනීසියාව | 110 | සුළු වර්ධනයක් |
| තායිලන්තය | 115 | පසුබෑමක් |
"දූෂණය පිටුදැකීම යනු හුදෙක් වැරදිකරුවන්ට දඬුවම් දීම පමණක් නොව, දූෂණයට ඇති ඉඩකඩ අහුරන ශක්තිමත් පද්ධතියක් සහ විනිවිද පෙනෙන පාලන රටාවක් ගොඩනැගීමයි."
ඉදිරි ගමන සහ අභියෝග
දත්ත මගින් ශ්රී ලංකාව සුබවාදී මාවතක සිටින බව පෙන්නුම් කළද, ලකුණු 100 න් 35 ක් ලබා ගැනීම යනු තවමත් අප යා යුතු මාවත බොහෝ දිගු බව සිහිපත් කිරීමකි. මෙම ජයග්රහණය ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට නම්:
අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය: දූෂණ චෝදනා සම්බන්ධ නඩු කටයුතු කඩිනම් කිරීම.
වගවීම: ඉහළ දේශපාලන සහ පරිපාලන මට්ටම්වල වගවීම තහවුරු කිරීම.
මහජන සහභාගීත්වය: දූෂණයට එරෙහිව මහජනතාව දැනුවත් කිරීම සහ ඔවුන්ට බියෙන් තොරව තොරතුරු වාර්තා කිරීමට ඇති අවකාශය පුළුල් කිරීම.
සමාප්තිය
අන්තර්ජාතික දත්ත පදනම් කරගනිමින් බලන කල, ශ්රී ලංකාව දූෂණයට එරෙහිව තබා ඇති පියවර සාධනීය වේ. එය රටේ ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට පමණක් නොව, විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමටද විශාල රුකුලක් වනු ඇත. දූෂණයෙන් තොර රටක් යනු සෞභාග්යමත් අනාගතයක පදනමයි. 2025 වසරේ අප ලැබූ මෙම ප්රගතිය තවදුරටත් ඉදිරියට රැගෙන යාම සමස්ත පුරවැසියන්ගේම වගකීමකි.

.png)
No comments:
Post a Comment